Strona główna | Spis treści |Archiwum
Woda w salonie solaryjnym
Woda stanowi 45-65% masy ciała dorosłego człowieka. Jej niedobór w organizmie może powodować poważne konsekwencje - z najpoważniejszą włącznie. Starzejąc się, powoli "wysychamy" - utrata wody to właśnie jeden z głównych objawów starzenia. Można więc powiedzieć, że człowiek jest stworzeniem "wodnym" - choć w nieco innym znaczeniu, niż jest to ogólnie przyjęte. "Wysychamy" również, opalając się w solarium - głównie na skutek podwyższonej temperatury. Dlatego uzupełnianie niedoborów wody jest niezwykle ważne zarówno przed, jak i po opalaniu.
Różne tkanki w ciele ludzkim są różnie uwodnione. Stosunkowo dużo jest w skórze - woda to aż 72% tego najważniejszego z punktu widzenia branży solaryjnej organu człowieka. Dotyczy to zwłaszcza jej głębszych warstw.
Woda - podstawowy składnik skóry
Ilość wody w komórkach może się wahać w pewnych granicach. Niekorzystny może być zarówno jej niedobór, jak i nadmiar - częściej jednak mamy do czynienia z niedoborem wody, a jego skutki są znacznie poważniejsze. Jeżeli układ wydalniczy funkcjonuje sprawnie - nadmiar wody zostaje z organizmu usunięty. Nie powinniśmy więc obawiać się, że nadmiernie "uwodnimy" nasze komórki. Jedynie chorzy z niewydolnością nerek powinni przestrzegać pewnych ograniczeń.Niedobór wody powoduje, że komórka traci tzw. turgor, czyli napięcie. Doskonale widać to w przypadku skóry, która pod wpływem utraty wody po prostu wiotczeje, traci elastyczność.
Równowaga jest najważniejsza
Kluczowe znaczenie dla zachowania prawidłowej ilości wody w organizmie ma równowaga między zyskami i stratami.
Zyski:
- Płyny, które wypijamy - 1200 ml /24 h
- Woda w pokarmie stałym - 900 ml /24 h
- Woda metaboliczna - powstająca w procesach chemicznych - 300 ml /24 h
Straty:
- Mocz - 1400 ml/24 h
- Parowanie niewidoczne z dróg oddechowych - 800 ml /24 h
- Parowanie niewidoczne ze skóry 300 ml /24 h
- Kał - 100 ml /24 h
Tak wygląda bilans człowieka w neutralnej temperaturze otoczenia i spożywającego przeciętne ilości pokarmów i płynów. Utrata wody przez skórę i płuca, czyli parowanie niewyczuwalne (praespiratio insensibilis), jest nieunikniona i zachodzi nawet w stanach dużego odwodnienia. Im wyższa temperatura otoczenia, tym oczywiście wyższa utrata wody. Jest to związane z tym, że wraz ze wzrostem temperatury ciała nasila się parowanie niewidoczne. Podwyższenie temperatury ciała o 1 C powyżej 37 C wzmaga utratę wody z płuc i ze skóry o 500 ml. O tym, jak potężnie na utratę wody może wpłynąć opalanie w solarium, wie każdy, kto kiedykolwiek się opalał. Dlatego niezwykle ważne jest jej uzupełnianie - zarówno przed, jak i po opalaniu. Minimalne dobowe zapotrzebowanie na wodę u dorosłego człowieka wynosi 1,4 l.
Pragnienie
Uczucie pragnienia umożliwia zachowanie równowagi bilansu wodnego. O pragnieniu decyduje ośrodek pragnienia, który jest "wkomponowany" w nasz układ nerwowy. Wypicie wody powoduje "wyłączenie" ośrodka pragnienia. Proces ten nie zachodzi jednak natychmiast po wypiciu pierwszych łyków. Wchłonięcie odpowiedniej ilości wody z przewodu pokarmowego i jej przeniknięcie do łożyska naczyń krwionośnych wymaga czasu. Pierwsza faza nasycenia to tzw. nasycenie krótkotrwałe. Pojawia się szybko i jest następstwem pobudzenia odpowiednich receptorów w przewodzie pokarmowym. Druga faza nasycenia - nasycenie długotrwałe - wynika z "wyłączenia" ośrodka pragnienia, który otrzymuje informacje o "stanie równowagi wodnej". Pragnienie odczuwamy m.in. w przypadku wysokiej temperatury otoczenia. Jest to związane między innymi z utratą wody na skutek parowania.
Co i ile pić?
Optymalnym wyborem jest woda mineralna, najlepiej niegazowana. Ale jeśli nie przepadamy za wodą mineralną, to zwiękstraty możemy uzupełniać innymi napojami, zależnie od upodobań. Wybór jest ogromny: począwszy od herbaty, poprzez kompoty, soki, napoje, a skończywszy na zupach. Najlepiej wybierać napoje, które oprócz wody dostarczają nam odpowiedniej ilości witamin i mikroelementów. Jeśli soki - to zarówno owocowe, jak i warzywne, najlepiej niesłodzone. Najlepiej pić płyny chłodne, a nie bardzo zimne i raczej małymi łykami. Chodzi przede wszystkim o to, aby stopniowo zmieniać temperaturę ciała. A co do jedzenia? Warzywa i owoce, zwłaszcza te szczególnie bogate w wodę - arbuzy, melony, truskawki i jabłka. Z warzyw - kalafior, fasolka szparagowa, kapusta, marchew - pod różnymi postaciami.
Michał Domański
więcej w Solarium 45